Wat is de CSDDD en geldt het voor schoenenretailers?

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is nieuwe EU-wetgeving die grote bedrijven verplicht om hun toeleveringsketens te monitoren op mensenrechten- en milieuschendingen. Deze richtlijn wordt vanaf 2027 gefaseerd ingevoerd en heeft belangrijke gevolgen voor de schoenensector. Nederlandse schoenenretailers moeten begrijpen of zij onder deze regelgeving vallen en hoe zij zich kunnen voorbereiden.

Wat is de CSDDD en waarom is deze richtlijn belangrijk voor bedrijven?

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive is EU-wetgeving die bedrijven verplicht om hun volledige toeleveringsketen te controleren op mensenrechten- en milieuschendingen. Bedrijven moeten actief risico’s identificeren, voorkomen en aanpakken, en rapporteren over hun inspanningen.

Deze richtlijn is ontstaan omdat de EU bedrijven verantwoordelijk wil houden voor negatieve impact in hun toeleveringsketens. Denk aan kinderarbeid in textielfabrieken, onveilige werkomstandigheden of milieuschade door productieprocessen. Het EU-wetgevingsoverzicht laat zien dat deze regelgeving past binnen een bredere trend naar duurzaam ondernemen.

Voor de schoenensector is dit bijzonder relevant, omdat veel productie plaatsvindt in landen met minder strenge arbeids- en milieuwetten. Bedrijven kunnen niet langer beweren dat zij geen invloed hebben op wat er gebeurt bij hun leveranciers. De CSDDD maakt hen juridisch aansprakelijk voor schendingen in hun gehele keten.

De richtlijn heeft ook positieve effecten: zij creëert gelijke concurrentieverhoudingen tussen bedrijven die al duurzaam ondernemen en bedrijven die dat nog niet doen. Consumenten krijgen meer zekerheid dat producten ethisch verantwoord zijn geproduceerd.

Geldt de CSDDD voor Nederlandse schoenenretailers en wanneer treedt deze in werking?

De CSDDD geldt voor EU-bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en een jaaromzet van meer dan 450 miljoen euro. Ook niet-EU-bedrijven met een omzet van meer dan 150 miljoen euro in de EU vallen eronder. De meeste Nederlandse schoenenretailers vallen daarom niet direct onder deze regelgeving.

De implementatie verloopt gefaseerd. Vanaf 2027 geldt de richtlijn voor de grootste bedrijven (meer dan 5.000 werknemers en 1,5 miljard euro omzet). In 2028 volgen bedrijven met meer dan 3.000 werknemers en 900 miljoen euro omzet. Vanaf 2029 gelden de volledige criteria.

Hoewel kleinere schoenenretailers niet direct onder de CSDDD vallen, kunnen zij wel indirect worden geraakt. Grote retailers en ketens die wél onder de regelgeving vallen, zullen strengere eisen stellen aan hun leveranciers. Dit betekent dat ook kleinere bedrijven hun toeleveringsketen transparanter moeten maken.

Voor groothandels zoals wij, die zowel grote ketens als kleinere retailers bedienen, is het belangrijk om proactief te handelen. Door nu al duurzaamheidsinformatie te verzamelen en processen in te richten, kunnen wij onze klanten beter ondersteunen bij hun complianceverplichtingen.

Wat betekent de CSDDD concreet voor de schoenensector?

Voor de schoenensector betekent de CSDDD dat bedrijven hun volledige productieketen moeten monitoren, van leerproductie tot eindproduct. Ze moeten risico’s identificeren, preventieplannen opstellen en regelmatig rapporteren over hun due-diligence-inspanningen.

In de praktijk houdt dit in dat schoenbedrijven moeten weten waar hun materialen vandaan komen. Bij leerproducten betekent dit informatie over de herkomst van huiden, de gebruikte chemicaliën bij het looien en de arbeidsomstandigheden in looierijen. Voor synthetische materialen gaat het om de milieu-impact van productieprocessen en de werkomstandigheden in fabrieken.

Bedrijven moeten ook een klachtenmechanisme instellen waar werknemers en gemeenschappen problemen kunnen melden. Dit vereist vaak samenwerking met lokale organisaties in productielanden.

De rapportageverplichting is uitgebreid. Bedrijven moeten jaarlijks publiceren welke risico’s zij hebben geïdentificeerd, welke maatregelen zijn genomen en wat de resultaten zijn. Deze rapporten worden openbaar, waardoor stakeholders de inspanningen kunnen beoordelen.

Voor bedrijven die private label-schoenen ontwikkelen, betekent dit extra complexiteit. Zij moeten niet alleen hun eigen productieprocessen controleren, maar ook die van hun klanten die het eindproduct op de markt brengen.

Hoe kunnen schoenenretailers zich voorbereiden op de CSDDD?

Schoenenretailers kunnen zich voorbereiden door hun toeleveringsketen in kaart te brengen, duurzaamheidsbeleid op te stellen en relaties aan te gaan met leveranciers die transparantie kunnen bieden. Vroege voorbereiding geeft concurrentievoordeel en vermindert toekomstige compliancekosten.

Begin met het documenteren van alle leveranciers, niet alleen de directe. Vraag informatie over hun productielocaties, arbeidsomstandigheden en milieupraktijken. Maak afspraken over regelmatige audits en transparantie.

Ontwikkel een duurzaamheidsbeleid dat duidelijke normen stelt voor leveranciers. Dit beleid moet concrete criteria bevatten voor arbeidsomstandigheden, milieupraktijken en mensenrechten. Communiceer deze verwachtingen helder naar alle partners in de keten.

Investeer in monitoringsystemen die risico’s kunnen identificeren. Dit kan variëren van eenvoudige vragenlijsten tot geavanceerde trackingsystemen. Kleinere retailers kunnen samenwerken met brancheorganisaties om kosten te delen.

Overweeg samenwerking met leveranciers die al voorbereid zijn op de CSDDD. Wij werken bijvoorbeeld nauw samen met onze leveranciers om duurzaamheidsinformatie te verzamelen en door te geven aan retailers. Dit maakt compliance eenvoudiger voor alle partijen in de keten.

Train je team in duurzaamheidspraktijken en zorg voor regelmatige updates over regelgeving. Neem contact op met brancheorganisaties voor ondersteuning en deel ervaringen met andere retailers.

De CSDDD brengt uitdagingen met zich mee, maar ook kansen voor bedrijven die duurzaamheid serieus nemen. Door nu te beginnen met de voorbereiding kunnen schoenenretailers hun marktpositie versterken en bijdragen aan een meer verantwoorde schoenindustrie. Retailers die samenwerken met vooruitdenkende groothandels hebben daarbij een belangrijk voordeel bij het navigeren van deze nieuwe regelgeving.