- Comforta

De EU Forced Labour Regulation is nieuwe Europese wetgeving die vanaf 2027 producten die met dwangarbeid zijn gemaakt, verbiedt op de EU-markt. Deze verordening treft de schoenenindustrie hard vanwege complexe productieketens in risicogebieden. Retailers moeten hun leveranciers screenen en compliance aantonen om importverboden en boetes te voorkomen. Dit overzicht van EU-wetgeving helpt schoenretailers begrijpen wat er van hen wordt verwacht.

Wat is de Forced Labour Regulation precies?

De EU Forced Labour Regulation is wetgeving die vanaf 2027 alle producten verbiedt die geheel of gedeeltelijk zijn gemaakt met dwangarbeid. De verordening geldt voor alle producten die op de Europese markt worden gebracht, ongeacht waar ze zijn geproduceerd. Bedrijven moeten aantonen dat hun volledige toeleveringsketen vrij is van dwangarbeid.

De wetgeving introduceert een omkering van de bewijslast. Waar bedrijven voorheen pas hoefden te handelen bij bewezen overtredingen, moeten ze nu proactief aantonen dat hun producten ‘schoon’ zijn. Dit betekent dat importeurs, distributeurs en retailers verantwoordelijk zijn voor due diligence in hun hele leveranciersketen.

Europese autoriteiten krijgen de bevoegdheid om producten aan de grens tegen te houden, bestaande voorraden uit de markt te halen en bedrijven te verplichten hun toeleveringsketen aan te passen. De regelgeving maakt deel uit van een breder overzicht van EU-wetgeving waarin duurzaamheid en mensenrechten in internationale handel centraal staan.

Waarom raakt deze wetgeving specifiek de schoenenindustrie?

De schoenenindustrie is bijzonder kwetsbaar omdat veel productie plaatsvindt in landen met hoge dwangarbeidrisico’s, zoals China, Vietnam, Bangladesh en Brazilië. Schoenproductie vereist arbeidsintensieve processen waarbij lage lonen en slechte arbeidsomstandigheden vaak voorkomen. Complexe toeleveringsketens maken het moeilijk om alle productielocaties te monitoren.

Vooral de productie van leer en textiel voor schoenen kent hoge risicofactoren. Leerbewerking gebeurt vaak in regio’s waar Oeigoerse dwangarbeid wordt ingezet, terwijl textielfabrieken in Azië regelmatig worden gelinkt aan uitbuiting van arbeiders. Ook de winning van grondstoffen zoals rubber en katoen staat onder verscherpt toezicht.

Schoenretailers hebben vaak weinig directe controle over de productieketen. Veel bedrijven werken via tussenleveranciers en hebben beperkt zicht op subfabrikanten. Dit maakt compliance extra uitdagend, vooral voor kleinere retailers die afhankelijk zijn van groothandels, zoals wij bij Comforta Footwear, voor hun inkoop.

Hoe kun je als schoenretailer controleren of je leveranciers compliant zijn?

Begin met het in kaart brengen van je volledige toeleveringsketen tot op grondstofniveau. Vraag leveranciers om transparante documentatie over alle productielocaties, subfabrikanten en grondstofbronnen. Implementeer een risicobeoordelingssysteem dat landen, sectoren en leveranciers classificeert op basis van dwangarbeidrisico’s.

Stel contractuele eisen op waarin leveranciers garanderen dat zij voldoen aan de nieuwe regelgeving. Voer regelmatige audits uit, bij voorkeur door onafhankelijke partijen, en organiseer onaangekondigde fabrieksbezoeken. Ontwikkel een systeem voor klokkenluiders zodat misstanden gemeld kunnen worden.

Werk samen met brancheorganisaties en certificeringsinstanties die gespecialiseerd zijn in ethische productie. Overweeg om te werken met groothandels die al compliance-systemen hebben geïmplementeerd. Bij private label-ontwikkeling kun je meer controle uitoefenen over de productieketen door directe relaties met fabrikanten op te bouwen.

Documenteer alle stappen en bewaar bewijsmateriaal van compliance-inspanningen. Dit is cruciaal als autoriteiten vragen stellen over je producten.

Wat gebeurt er als jouw schoenen niet voldoen aan de nieuwe regels?

Overtredingen leiden tot importverboden, waarbij producten aan de grens worden tegengehouden of uit winkels moeten worden gehaald. Bedrijven kunnen boetes krijgen die kunnen oplopen tot miljoenen euro’s, afhankelijk van de omvang van de overtreding en de bedrijfsomzet. Reputatieschade kan langdurige commerciële gevolgen hebben.

Europese autoriteiten voeren controles uit op basis van risico-indicatoren, klachten en willekeurige steekproeven. Zij kunnen bedrijven verplichten om binnen een bepaalde termijn hun toeleveringsketen aan te passen. Herhaalde overtredingen kunnen leiden tot permanente importverboden voor specifieke productlijnen.

De financiële impact gaat verder dan directe boetes. Bedrijven moeten kosten maken voor nieuwe compliance-systemen, juridische bijstand en mogelijk het vervangen van leveranciers. Retailers die afhankelijk zijn van bepaalde productlijnen kunnen tijdelijk zonder voorraad komen te zitten.

Preventie is daarom essentieel. Door nu al te investeren in transparante toeleveringsketens en betrouwbare leveranciers voorkom je veel grotere kosten later. Wil je meer weten over compliance-vriendelijke inkoop? Neem contact met ons op of bekijk hoe je klant kunt worden voor advies over verantwoorde schoeneninkoop.

Veelgestelde vragen

Hoe lang heb ik nog om mijn bedrijf voor te bereiden op de nieuwe wetgeving?

De EU Forced Labour Regulation treedt in werking in 2027, dus je hebt nog ongeveer 2-3 jaar om je compliance-systemen op orde te krijgen. Begin echter nu al met het in kaart brengen van je leveranciers, want het opbouwen van transparante toeleveringsketens kost tijd. Vroeg beginnen geeft je ook een concurrentievoordeel ten opzichte van bedrijven die wachten tot het laatste moment.

Wat moet ik doen als ik ontdek dat een van mijn leveranciers mogelijk dwangarbeid gebruikt?

Stop onmiddellijk met nieuwe bestellingen bij die leverancier en documenteer je bevindingen zorgvuldig. Geef de leverancier de kans om het probleem aan te pakken binnen een vastgestelde termijn, maar alleen als je concrete verbeterplannen ziet. Als er geen verbetering komt, beëindig dan de samenwerking en zoek alternatieve leveranciers. Meld ernstige gevallen bij de relevante autoriteiten.

Geldt de wetgeving ook voor schoenen die ik al in voorraad heb liggen?

Ja, de wetgeving geldt voor alle producten die op de EU-markt worden verkocht, inclusief bestaande voorraden. Autoriteiten kunnen producten uit de markt laten halen, ook als ze al in winkels liggen. Daarom is het belangrijk om nu al te beginnen met het screenen van je huidige voorraad en leveranciers, zodat je eventuele problemen kunt identificeren en oplossen voordat 2027.

Hoe kan ik als kleine retailer concurreren met grote bedrijven die meer budget hebben voor compliance?

Werk samen met groothandels en brancheorganisaties die al compliance-systemen hebben ontwikkeld - dit deelt de kosten. Sluit je aan bij gezamenlijke inkoop-initiatieven met andere kleine retailers. Focus op het opbouwen van langetermijnrelaties met een beperkt aantal betrouwbare leveranciers in plaats van constant te switchen voor de laagste prijs. Overweeg ook certificeringen die door meerdere retailers worden erkend.

Welke documenten moet ik precies bijhouden als bewijs van compliance?

Bewaar contracten met leveranciers waarin compliance-eisen staan, auditverslagen van fabrieksbezoeken, certificaten van onafhankelijke controle-instanties, en correspondentie over compliance-vragen. Documenteer ook je risicobeoordelingen per leverancier en land. Houd een register bij van alle productielocaties in je keten, inclusief subfabrikanten. Deze documentatie moet minstens 5 jaar worden bewaard.

Wat zijn de eerste concrete stappen die ik morgen kan zetten?

Start met het maken van een lijst van al je huidige leveranciers en hun productielocaties. Stuur hen een vragenlijst over hun toeleveringsketen en dwangarbeid-beleid. Identificeer welke leveranciers actief zijn in hoge risicolanden zoals China, Vietnam of Bangladesh. Plan fabrieksbezoeken of audits voor je belangrijkste leveranciers. Neem contact op met brancheorganisaties voor advies en training over compliance-procedures.