CSRD in de schoenenbranche: een praktisch overzicht

De CSRD-regelgeving (Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht grote bedrijven vanaf 2024 om uitgebreide duurzaamheidsrapportages te publiceren. Voor de schoenenbranche betekent dit transparantie over milieu-impact, arbeidsomstandigheden en supplychainpraktijken. Nederlandse schoenenbedrijven die aan bepaalde criteria voldoen, moeten zich voorbereiden op deze nieuwe rapportagevereisten, die hun bedrijfsvoering ingrijpend kunnen beïnvloeden.

Wat is CSRD en waarom is het relevant voor de schoenenbranche?

De Corporate Sustainability Reporting Directive is Europese wetgeving die bedrijven verplicht om gedetailleerd te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties. De regelgeving geldt vanaf 2024 en vereist gestandaardiseerde rapportage over milieu, sociale aspecten en governance. Voor de schoenenbranche is deze wetgeving bijzonder relevant vanwege de complexe internationale toeleveringsketens en arbeidsintensieve productieprocessen.

De CSRD-regelgeving heeft directe gevolgen voor Nederlandse schoenenbedrijven, omdat de industrie vaak te maken heeft met uitdagingen rond duurzame materialen, eerlijke arbeidsomstandigheden en de milieu-impact van productie. Bedrijven moeten transparant zijn over hun volledige waardeketen, van grondstofwinning tot eindproduct.

De timing van de implementatie is gefaseerd: grote beursgenoteerde bedrijven starten in 2024, gevolgd door andere grote ondernemingen in 2025. Voor de schoenenbranche betekent dit dat zowel grote retailers als groothandels zich moeten voorbereiden op uitgebreide rapportageverplichtingen die verder gaan dan traditionele financiële verslaggeving.

Welke schoenenbedrijven moeten zich houden aan CSRD-verplichtingen?

Schoenenbedrijven vallen onder de CSRD-regelgeving wanneer zij aan minimaal twee van de drie criteria voldoen: meer dan 250 werknemers, een balanstotaal van meer dan 20 miljoen euro of een netto-omzet van meer dan 40 miljoen euro. Deze drempels bepalen welke bedrijven in de schoenenbranche rapportageverplichtingen hebben.

Voor verschillende typen schoenenbedrijven gelden verschillende scenario’s. Grote schoenwinkelketens met meerdere vestigingen vallen vaak onder de regelgeving door hun omzet en personeelsbestand. Groothandelsbedrijven zoals wij, die schoencollecties leveren aan retailers, kunnen eveneens onder de criteria vallen, afhankelijk van hun bedrijfsomvang.

Zelfstandige schoenretailers blijven meestal onder de drempels, maar kunnen indirect worden beïnvloed doordat hun leveranciers wel rapportageverplichtingen hebben. Dit kan leiden tot een toename van informatieverzoeken over duurzaamheidspraktijken in de hele toeleveringsketen. Bedrijven die private-labeldiensten aanbieden, moeten extra aandacht besteden aan hun rapportageverplichtingen.

Wat moet er precies gerapporteerd worden onder de CSRD-regelgeving?

Onder de CSRD-regelgeving moeten bedrijven rapporteren over drie hoofdcategorieën: milieu-impact (zoals CO₂-uitstoot en waterverbruik), sociale aspecten (arbeidsomstandigheden en mensenrechten) en governance (bedrijfsvoering en ethiek). Voor de schoeisel- en fourniturenindustrie betekent dit gedetailleerde verslaggeving over de gehele waardeketen.

De milieuaspecten omvatten rapportage over energieverbruik in de productie, afvalstromen van schoenenproductie, het gebruik van duurzame materialen en de impact van transport. Schoenenbedrijven moeten transparant zijn over hun ecologische voetafdruk, van leerbewerking tot verpakkingsmaterialen.

Sociale rapportage vereist informatie over arbeidsomstandigheden bij leveranciers, eerlijke lonen in de productieketen, veiligheidsmaatregelen in fabrieken en respect voor mensenrechten. Dit is bijzonder relevant voor de schoenenbranche vanwege de vaak internationale en arbeidsintensieve productieprocessen.

Governance-rapportage omvat bedrijfsethiek, corruptiepreventie, diversiteit in leidinggevende posities en stakeholderbetrokkenheid. Schoenenbedrijven moeten aantonen hoe zij duurzaamheid integreren in hun bedrijfsstrategie en besluitvorming.

Hoe bereid je je schoenenbedrijf voor op CSRD-compliance?

Voorbereiding op CSRD-compliance begint met een grondige materiality assessment om te bepalen welke duurzaamheidsaspecten het meest relevant zijn voor je schoenenbedrijf. Vervolgens moet je datasystemen opzetten voor het verzamelen van betrouwbare informatie over milieu-impact, sociale prestaties en governanceaspecten in de hele waardeketen.

De eerste stap is het in kaart brengen van je huidige toeleveringsketen en het identificeren van alle relevante stakeholders. Voor schoenenbedrijven betekent dit contact opnemen met leveranciers van materialen, fabrikanten, transporteurs en andere partners om duurzaamheidsgegevens te verzamelen.

Stakeholderengagement is cruciaal voor een succesvolle implementatie. Dit omvat regelmatige communicatie met werknemers, klanten, leveranciers en lokale gemeenschappen over duurzaamheidsdoelstellingen en -prestaties. Kleinere schoenenbedrijven kunnen profiteren van samenwerking met brancheorganisaties voor kennisdeling en best practices.

Het opzetten van rapportagesystemen vereist investeringen in software en training van personeel. Bedrijven moeten processen ontwikkelen voor dataverzameling, -verificatie en -rapportage die voldoen aan de gestandaardiseerde CSRD-vereisten. Voor hulp bij deze implementatie kun je contact opnemen met specialisten.

Wat zijn de gevolgen van niet-naleving van CSRD-verplichtingen?

Niet-naleving van CSRD-verplichtingen kan leiden tot aanzienlijke boetes, reputatieschade en verlies van klanten en investeerders. Toezichthouders kunnen sancties opleggen die variëren van waarschuwingen tot financiële boetes. Voor schoenenbedrijven kan dit betekenen dat zij worden uitgesloten van aanbestedingen en samenwerkingen met duurzaamheidsbewuste partners.

Accountants spelen een belangrijke rol bij de controle van CSRD-rapportages. Zij moeten de betrouwbaarheid van duurzaamheidsinformatie beoordelen, wat betekent dat bedrijven robuuste datasystemen en documentatie nodig hebben. Gebrekkige rapportage kan leiden tot accountantsvoorbehouden die de geloofwaardigheid van het bedrijf schaden.

De impact op de bedrijfsvoering gaat verder dan alleen boetes. Klanten, vooral grote retailers en institutionele kopers, kiezen steeds vaker voor leveranciers die aan duurzaamheidseisen voldoen. Schoenenbedrijven die niet kunnen aantonen dat zij aan CSRD-vereisten voldoen, lopen het risico klanten te verliezen aan concurrenten die wel compliant zijn.

Voor bedrijven die klant willen worden bij leveranciers, is CSRD-compliance vaak een voorwaarde. Dit maakt naleving niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een concurrentievoordeel in de steeds duurzamer wordende schoenenmarkt.

De CSRD-regelgeving transformeert de manier waarop schoenenbedrijven opereren en rapporteren. Vroege voorbereiding en systematische implementatie van duurzaamheidsrapportage zijn essentieel voor compliance en concurrentiepositie. Bedrijven die nu beginnen met het opzetten van de juiste systemen en processen, zullen beter gepositioneerd zijn om te voldoen aan deze nieuwe realiteit van transparante duurzaamheidsrapportage.