De CSRD-regelgeving verplicht bepaalde bedrijven om vanaf 2024 uitgebreide duurzaamheidsrapportages te publiceren. Of jouw bedrijf moet voldoen, hangt af van grootte, omzet en aantal werknemers. Grote ondernemingen starten in 2024, beursgenoteerde mkb-bedrijven volgen in 2026. De implementatie gebeurt gefaseerd over drie jaar, waarbij elk bedrijf tijd krijgt om de juiste systemen en processen in te richten.
Wat is de CSRD en waarom is deze belangrijk voor bedrijven?
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is EU-wetgeving die bedrijven verplicht om gedetailleerd te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties. Deze richtlijn breidt de rapportageverplichting uit van enkele duizenden naar ongeveer 50.000 bedrijven in Europa en introduceert gestandaardiseerde rapportagestandaarden.
De CSRD heeft drie hoofddoelstellingen. Ze verhoogt de transparantie door bedrijven te verplichten hun milieu-, sociale en governance-impact openbaar te maken. Ze standaardiseert de rapportage via de European Sustainability Reporting Standards (ESRS), waardoor vergelijking tussen bedrijven mogelijk wordt. Daarnaast verplicht ze tot externe accountantscontrole op duurzaamheidsinformatie, wat de betrouwbaarheid vergroot.
Voor moderne bedrijfsvoering wordt duurzaamheidstransparantie steeds belangrijker. Investeerders gebruiken deze informatie voor beleggingsbeslissingen, klanten kiezen bewust voor duurzame bedrijven en financiële instellingen integreren duurzaamheidsrisico’s in hun kredietbeoordeling. Bedrijven die proactief rapporteren, kunnen concurrentievoordeel behalen door hun duurzame praktijken te demonstreren.
Welke bedrijven vallen onder de CSRD-rapportageverplichting?
Bedrijven vallen onder de CSRD als zij voldoen aan specifieke grootte-indicatoren. Voor grote ondernemingen gelden drie criteria: meer dan 250 werknemers, een balanstotaal boven 20 miljoen euro of een netto-omzet van meer dan 40 miljoen euro. Bedrijven moeten aan twee van deze drie criteria voldoen.
Beursgenoteerde mkb-ondernemingen hebben lagere drempels. Zij vallen onder de CSRD bij meer dan 10 werknemers, een balanstotaal boven 350.000 euro of een netto-omzet van meer dan 700.000 euro. Ook hier gelden twee van de drie criteria. Micro-ondernemingen met minder dan 10 werknemers zijn uitgezonderd, tenzij zij beursgenoteerd zijn.
Daarnaast vallen dochterondernemingen van grote groepen automatisch onder de rapportageverplichting, ongeacht hun eigen grootte. Niet-EU-bedrijven met significante EU-activiteiten (meer dan 150 miljoen euro netto-omzet) moeten ook rapporteren. Voor bedrijven in de schoeiselbranche, zoals wij bij Comforta, is het belangrijk om deze criteria regelmatig te evalueren, vooral bij groei of uitbreiding van activiteiten.
Wanneer moet mijn bedrijf beginnen met CSRD-rapportage?
De CSRD-implementatie volgt een gefaseerde tijdlijn over drie jaar. Grote ondernemingen die al onder de huidige Non-Financial Reporting Directive vallen, starten met rapportage over 2024 en publiceren hun eerste CSRD-rapport in 2025. Deze bedrijven hebben dus al moeten beginnen met dataverzameling.
Andere grote ondernemingen die nieuw onder de CSRD vallen, rapporteren over 2025 en publiceren in 2026. Beursgenoteerde mkb-ondernemingen krijgen meer tijd en starten met rapportage over 2026, met publicatie in 2027. Zij kunnen echter uitstel aanvragen tot 2028 als ze aantonen dat ze meer voorbereidingstijd nodig hebben.
Niet-EU-bedrijven met significante EU-activiteiten volgen een aparte tijdlijn en beginnen met rapportage over 2028. Het is cruciaal om vroeg te beginnen met de voorbereiding, omdat dataverzameling en systeemimplementatie veel tijd kosten. Bedrijven moeten hun interne processen vaak fundamenteel aanpassen om aan de uitgebreide rapportagevereisten te voldoen.
Hoe bereid ik mijn bedrijf voor op CSRD-compliance?
Succesvolle CSRD-voorbereiding begint met een grondige gap-analyse van je huidige duurzaamheidsdataverzameling. Breng in kaart welke informatie je al verzamelt en waar de hiaten zitten. Stel vervolgens een projectteam samen met vertegenwoordigers uit verschillende afdelingen, omdat CSRD-rapportage veel bedrijfsonderdelen raakt.
Implementeer geschikte systemen voor dataverzameling en -beheer. Dit kan betekenen dat je bestaande ERP-systemen moet uitbreiden of nieuwe software moet aanschaffen. Zorg voor betrouwbare dataprocessen, omdat externe accountants de informatie moeten kunnen controleren. Train medewerkers in de nieuwe procedures en zorg voor duidelijke verantwoordelijkheden.
Ontwikkel interne processen voor regelmatige monitoring en rapportage. Begin met het verzamelen van basisdata voor de vereiste indicatoren. Overweeg externe expertise in te schakelen voor complexe onderdelen, zoals klimaatrisico-analyses. Voor bedrijven die werken met private label-producten is het belangrijk om ook leveranciersdata te integreren in je rapportagesysteem.
Plan voldoende tijd in voor de implementatie. Veel bedrijven onderschatten de complexiteit van CSRD-compliance. Begin minimaal 12 tot 18 maanden vóór je eerste rapportageperiode met de voorbereidingen. Neem contact op met specialisten als je ondersteuning nodig hebt bij het navigeren door de CSRD-vereisten en het opzetten van effectieve rapportageprocessen.
De CSRD-regelgeving markeert een belangrijke verschuiving naar verplichte duurzaamheidstransparantie in Europa. Bedrijven die zich goed voorbereiden, kunnen deze verplichting omzetten in een concurrentievoordeel door hun duurzame praktijken effectief te communiceren. Begin tijdig met de voorbereiding en overweeg professionele ondersteuning om compliance te waarborgen. Voor meer informatie over hoe wij onze eigen duurzaamheidspraktijken implementeren, kun je klant worden en onze aanpak van dichtbij ervaren.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker of mijn bedrijf voldoet aan de CSRD-criteria?
Controleer jaarlijks of je bedrijf aan twee van de drie criteria voldoet: aantal werknemers, balanstotaal en netto-omzet. Let op dat deze beoordelingen gebaseerd zijn op gemiddelden over twee opeenvolgende boekjaren. Bij twijfel is het verstandig om juridisch advies in te winnen, omdat verkeerde interpretatie tot compliance-problemen kan leiden.
Wat zijn de gevolgen als mijn bedrijf niet tijdig voldoet aan de CSRD-vereisten?
Niet-naleving kan leiden tot aanzienlijke boetes, reputatieschade en juridische problemen. EU-lidstaten bepalen zelf de sancties, maar deze kunnen oplopen tot honderdduizenden euro's. Daarnaast kunnen investeerders en klanten het vertrouwen verliezen, wat langdurige commerciële gevolgen heeft.
Welke software en systemen zijn het meest geschikt voor CSRD-dataverzameling?
Kies voor geïntegreerde ESG-rapportagesoftware die kan koppelen met je bestaande ERP-systemen. Populaire opties zijn SAP Sustainability Control Tower, Workiva, en gespecialiseerde ESG-platforms zoals Greenstone of Sustainalytics. Zorg dat het systeem audittrails ondersteunt en kan omgaan met de ESRS-standaarden.
Hoe ga ik om met ontbrekende data van leveranciers voor mijn CSRD-rapportage?
Begin vroeg met het informeren van leveranciers over je datavereisten en bied ondersteuning bij hun eigen dataverzameling. Ontwikkel een gefaseerde aanpak waarbij je prioriteit geeft aan grote leveranciers. Voor ontbrekende data kun je industrie-gemiddelden gebruiken, maar documenteer dit duidelijk voor de externe accountantscontrole.
Kan ik als mkb-bedrijf gebruikmaken van vereenvoudigde rapportagestandaarden?
Beursgenoteerde mkb-ondernemingen kunnen proportionele standaarden gebruiken die minder complex zijn dan de volledige ESRS-standaarden. Deze vereenvoudigde standaarden dekken nog steeds alle hoofdonderwerpen maar met minder gedetailleerde vereisten. Niet-beursgenoteerde mkb-bedrijven vallen meestal niet onder de CSRD, tenzij ze deel uitmaken van een grote groep.
Hoe bereid ik mijn team voor op de externe accountantscontrole van duurzaamheidsdata?
Zorg voor uitgebreide documentatie van alle dataprocessen, bronnen en berekeningmethoden. Train je team in het uitleggen van dataverzamelingsprocessen en zorg voor duidelijke verantwoordelijkheden. Voer interne controles uit voordat de externe audit begint en houd alle ondersteunende documenten georganiseerd en toegankelijk.
Wat moet ik doen als mijn bedrijf tijdens het rapportagejaar groeit en plotseling onder de CSRD valt?
Monitor je bedrijfsgroei continu en bereid je voor zodra je de drempelwaarden nadert. Je valt pas onder de CSRD als je twee opeenvolgende jaren aan de criteria voldoet, wat enige voorbereidingstijd geeft. Begin direct met het opzetten van dataverzamelingsprocessen en overweeg externe expertise in te schakelen om de transitie soepel te laten verlopen.